«Արմենիա» բժշկական կենտրոն
Տեղեկատու.+374 10 318 190
Ընդունարան. 81 03, 88 44

Լուրեր

Դեմիելինիզացնող հիվանդություններ. Հարցազրույց նյարդաբան Սեդա Վարդանյանի հետ

Դեմիելինիզացնող հիվանդություններ. Հարցազրույց նյարդաբան Սեդա Վարդանյանի հետ

Ինչո՞ւ են այս հիվանդություններն անվանվում դեմիելինիզացնող

Հասկանալու համար հիվանդության ախտաբանական գործընթացը, նախ խոսենք նյարդային համակարգի անատոմիական կազմությունից: Նյարդային համակարգը բարդ և բազմաֆունկցիոնալ կառույց է, որը կազմված է նյարդային բջիջներից՝ նեյրոններից և նեյրոգլիայի բջիջներից։ Նյարդային համակարգի մորֆոֆունկցիոնալ միավորը նեյրոնն է, որը կազմված է մարմնից և ելուններից /դենդրիտ և աքսոն/։ Տարբերում են կենտրոնական /ԿՆՀ/ և ծայրամասային նյարդային համակարգեր /ԾՆՀ/։

 

ԿՆՀ-ը և ԾՆՀ-ը կազմված են գորշ և սպիտակ նյութերից։ Սպիտակ նյութը կազմված է նյարդային բջիջների  ելուններից (աքսոններ), որոնք պատված են միելինային թաղանթով (այստեղից է թելերի սպիտակ գույնը)։ Միելինային  թաղանթը էլեկտրոիզոլացված թաղանթ է։ ։

 

ԿՆՀ -ի դեմիելինիզացնող հիվանդություններին /ԴՀ/ բնորոշ  է սպիտակ նյութի ելունների թաղանթի ՝ միելինի ախտահարումը։ 

 

Այստեղից էլ այս խմբի հիվանդությունների անվանումը:

Դեմիելինիզացնող հիվանդությունների տեսակները

Ըստ էթիոպաթոգենեզի դեմիելինիզացնող հիվանդությունները լինում են ձեռքբերովի և ժառանգական:

Ինչո՞վ են բնորոշվում ձեռքբերովի ԴՀ-երը

Ձեռքբերովի ԴՀ-երին առավել բնորոշ է  միելինի քայքայումը։  Միելինի քայքայման պատճառ կարող են դառնալ օրգանիզմում ընթացող տարբեր գործընթացները՝  բորբոքային խնդիրները. ցրված սկլերոզ, դիֆուզ սկլերոզ, սուր ցրված էնցեֆալոմիելիտ, սուր հեմոռագիկ լեյկոէնցեֆալիտ և այլն,  վիրուսային ինֆեկցիաները՝ ենթասուր սկլերոզացնող պանէնցեֆալիտ,  մետաբոլիկ պրոցեսները՝  վիտամին Բ 12 դեֆիցիտային վիճակներ և այլն,  իշեմիկ գործընթացները՝ Բիսվանգերի հիվանդություն:

Ժառագական ԴՀ-երի առաջացման մեխանիզմը

Ժառանգական ԴՀ-երին առավել բնորոշ է միելինի առաջացման խանգարումը: Այս խմբի մեջ են մտնում լեյկոդիստրոֆիան, Կանավանի հիվանդությունը,  Ալեքսանդերի հիվանդությունը, ամինոացիտուրիան:
Դեմիելինիզացնող հիվանդություններն ըստ ընթացքի լինում են՝ պրոգրեսիվող, սուր միաֆազ և ռեմիտիտացվող:

ԴՀ-երից որո՞նք են ավելի հաճախ հանդիպում

Դեմիելինիզացնող հիվանդություններից  առավել հաճախ հանդիպում է ցրված  սկլերոզը (ՑՍ), որը  ԿՆՀ-ի քրոնիկ ռեցեդիվող  հիվանդություն է:

Ինչպիսի՞ն է ԴՀ-երի ելքը

 Հիվանդության ելքը կախված է ընթացքից, տարածվածությունից, վաղ ախտորոշումից  և ժամանակին սկսված բուժումից։ Ժամանակին և գրագետ մոտեցման դեպքում հնարավոր է ունենալ շատ երկար ռեմիսիա՝ նվազագույն նյարդաբանական վնասումով։ Ցավոք սրտի, լինում են դեպքեր, երբ հիվանդությունն ընթանում է բավականին ագրեսիվ և բերում է արտահայտված կայուն նյարդաբանական ախտանշանների ( քայլքի խանգարում, ձեռքերի ոտքերի շարժումների սահմանափակում, զգացողական խանգարումներ, կոնքի օրգանների ֆունկցիայի խանգարումներ և այլն)՝ ընդհուպ մինչև լետալ ելքի զարգացում։

Հնարավո՞ր է այս հիվանդությունների կանխարգելումը

Քանի որ մինչ օրս չկա  հիվանդության հստակ հարուցիչ, ուստի կանխարգելման մասին խոսելը վաղ է։ Առայժմ բուժման նպատակը հիվանդության հնարավոր երկար ռեմիսիա ապահովելն է։

Ի՞նչ բուժական մոտեցումներ կան

Բուժման հիմնական ուղղվածությունը հիվանդի կյանքի որակի լավացումն  է և ախտանշանների հետզարգացումը։

 

Բուժական մոտեցումները կախված են հիվանդության տեսակից և  ընթացքից։ Էթիոտրոպ բուժում չկա։

 

Պաթոգենետիկ բուժման հիմքում ընկած է ակտիվ իմունբորբոքային գործընթացի չեզոքացումը, որը բերել է դեմիելինիզացիայի  զարգացմանը։

 

Այժմ բավական ակտիվ օգտագործվում են ցիտոստատիկներ, իմունոսուպրեսորներ, B ինտերֆերոններ: Վերջինները, ըստ որոշ տվյալների, 30%-ով նվազեցնում են սրացումերի զարգացումը։

 

Ախտանշանային բուժումն իրականացվում է վիտամինոթերապիայով, նոոտրոպների, միոռելաքսանտների, ցավազրկողների նշանակմամբ:

 

22.09.2022